Prevod i kritika
Aleksandra Mančić
|
Izdavač:Beograd : Institut za književnost i umetnost; Oznake:ISBN 978-86-7095-159-4 Предметне одреднице Књижевно превођење UDK 81'255.4 COBISS.SR-ID 174795276 |
Sažetak:
Kako prevodilac postaje umetnik koji posreduje između kultura i jezika, moćan činilac u menjanju kulture? Odgovor na ovo pitanje vodi u istraživanja subjektivnosti prevodioca, subjektivnosti koja dolazi u središte pažnje etike prevođenja i šireg filozofskog sagledavanja pitanja šta čini osnovu prevođenja uopšte i svakog pojedinačnog čina prevođenja. Polazeći od studija prevođenja, interdisciplinarnog polja na kojem se ukrštaju jezička i književna istraživanja, istraživanja kulturne istorije, filozofije, antropologije, autor podseća na potrebu za sistematskim izučavanjem prevođenja koje bi pokazalo kako se u srpskoj kulturi – i drugim kulturama – razvija ne samo prevodna književnost, nego i misao o prevođenju, i kako su prevodi imali presudnu ulogu u uobličavanju književnih sistema i razvoju ideja u istoriji. Istraživanje problematike prevođenja u srpskoj književnosti, poslednjih decenija sve više izdvajano iz celovitog sistema znanja o srpskoj književnosti, sada fragmentarno pristupa razmatranjima pojedinačnih pisaca i njihovog prevodilačkog opusa, prevodilaca kao stvaralaca, prevoda kao elementa stvaranja književnog kanona. Takva istraživanja, opet, ukazuju na to da je prevođenje duboko hermeneutički čin. Poduhvatiti se zadatka prevodioca znači i biti svestan da se ne mogu iscrpeti zalihe značenja teksta, biti spreman da se osluškuje ono neizrečeno što hoće da vodi dijalog sa nama, ponuditi prevodilački doprinos nesporazumu od kojeg, reći će Šlajermaher, počinje interpretacija, taj „beočug što povezuje filozofiju i istorijsku naukuˮ, u sporom i mukotrpnom procesu u kojem se životi tumača i autora stapaju.
Ključne reči:
teorija prevođenja; književna kritika; hermeneutika; književni kanon; književni prevodilac
